Ontwerpwedstrijd en burgerschap

Gewoon én bijzonder
Hoofddoel van al onze onderwijsprogramma’s is om jongeren bewust te maken van hoe gewoon en tegelijk bijzonder keramiek is. Dagelijks gebruiken we kopjes, borden en schalen van keramiek, en vaak zonder het te beseffen halen we met keramiek de hele wereld in huis. Tentoonstelling en onderwijsprogramma bieden jongeren een verbreding en verdieping van hun blik op de wereld van makers van keramiek, geschiedenis en verbeeldingskracht, met ditmaal de tentoonstelling Koffie? Een Nederlandse geschiedenis in keramiek als inspiratiebron. Bij het ontwikkelen van het programma betrekken we VO-docenten en -leerlingen, zodat de verhalen zowel vanuit voor het onderwijs als voor leerlingen relevante perspectieven wordt uitgewerkt.

Burgerschap
Docenten maatschappijleer of geschiedenis of andere collega's die vormgeven aan het leergebied burgerschap nodigen we van harte uit om met hun leerlingen naar deze tentoonstelling te komen. Er zijn veel verhalen die aanknopingspunten hebben met burgerschapthema's en met leerlingen uitgediept kunnen worden op zaal. Denk bijvoorbeeld aan identiteit, diversiteit, solidariteit, duurzaamheidsvraagstukken, discriminatie, macht en vrijheid. We stimuleren kritische denkvaardigheden en respectvolle communicatie.
Geef in het aanmeldingsformulier in het opmerkingenveld aan of een accent op burgerschap moet komen. En we nemen bij vragen uiteraard contact op om dit goed af te stemmen. 
Docentenmiddag Slavernijverleden 
Namens samenwerkingspartners NiNsee en Comité 30 juni-1 juli Fryslân, nodigen we jullie van harte uit op onze docentenmiddag Slavernijverleden in het onderwijs op woensdagmiddag 28 oktober 2026 van 14.30-19.00 uur. Deze middag is bij uitstek geschikt voor docenten burgerschap, mens en maatschappij, geschiedenis, aardrijkskunde, maatschappijleer, van PO/VO tot en met MBO. Lees er alles over via deze link. 
Opgave bij NiNsee via deze link.

Ontwerpwedstrijd
Leerlingen die met een focus op onze ontwerpwedstrijd de tentoonstelling bezoeken, dagen we uit om na museumbezoek verder op onderzoek te gaan en beeldend werk te maken, in aansluiting op wat ze hebben gezien in het museum. Een beeldende verwerking maken en insturen voor de wedstrijd - een 2D ontwerp of objecten van keramiek - is de uitdaging. In twee ontwerprondes presenteren we een deel van de inzendingen in de speciale ruimte voor onderwijspresentaties in het museum. Docenten die hun klassen laten meedoen aan de ontwerpwedstrijd bieden we een (gratis) workshop/gastles in de klas of in het atelier van het museum, verzorgd door een museumdocent. In het aanmeldingsformulier kan dit aangegeven worden. 
Docentenmiddag ontwerpwedstrijd
Ook voor dit programma bieden we een docentenmiddag aan, en wel op woensdag 4 november van 15.00-17.30 uur. Lees hier alles daarover, dit is tevens de plek waar je je met je collega's kan opgeven. 

Onderwijsprogramma

Het programma van de ontwerpwedstrijd bestaat uit de volgende onderdelen:

1. museumbezoek*, onder leiding van een museumdocent
2. gastles in de klas** of in het museumatelier, verzorgd door een museumdocent
3. verwerking in de klas: ontwerp uitvoeren, begeleid door de eigen docent

*een museumbezoek kan uiteraard ook los geboekt worden door klassen die niet meedoen aan de ontwerpwedstrijd
**onze museumdocent zorgt voor alle verbruiksmaterialen. Vriendelijk verzoek klei-onderleggers van school klaar te leggen in het leslokaal. Dank alvast!

Keuze uit verschillende ontwerp-uitdagingen

In het onderwijsprogramma bieden we leerlingen verschillende uitdagingen aan waar ze hun eigen keuze uit kunnen maken, uitmondend in concrete uitdagingen voor een ontwerpwedstrijd. Voor alle categorieën geldt: geïnspireerd op verhalen en objecten van de tentoonstelling Koffie?. Met een aantal proefscholen wordt voorafgaand aan de opening gewerkt aan de uitwerking van zowel het museumbezoek als de beeldende uitdagingen. Rond de openingsdatum maken we de uitdagingen definitief. Dit zijn de voorlopige formuleringen:

1. 2D ontwerp: tableau of koffiepot– maak een ontwerp op papier voor een keramisch tegeltableau of een koffiepot, geïnspireerd op de tentoonstelling Koffie?
2. 3D keramiek – maak een (geheel of gedeeltelijk) keramisch object, geïnspireerd op de tentoonstelling Koffie?

Presentatie

Uit alle inzendingen worden door een jury van experts winnaars gekozen. Het werk van de winnaars wordt onderdeel van de tentoonstelling Koffie? Een Nederlandse geschiedenis in keramiek, in de speciale presentatieruimte van de ontwerpwedstrijd. In het schooljaar 2026-2027 worden twee wedstrijdrondes georganiseerd. De deadlines voor het inleveren staat bij 'Planning', per categorie. We hopen op veel inzendingen, zodat zoveel mogelijk ontwerpen van leerlingen kans hebben op een ereplekje in het museum. UIteraard is er een feestelijke onthulling voor de winnaars, maar ook voor hun klasgenoten, vrienden en familie. Wij voorzien de docent van de winnaars te zijner tijd van alle informatie hierover. 

Idealiter brengen de winnaars van de categorie 2D vooraf of na de onthulling een bezoek aan Dijkstra Friese Kleiwarenfabriek in Sneek brengen, waar hun winnende ontwerpen worden uitgevoerd. Daar krijgen ze de kans over de schouders van de plateelschilders mee te kijken die hun tekening overnemen op keramiek. Het proces van idee/ontwerp tot eindproduct wordt zo tastbaar gemaakt. De planning hiervan stemmen we te zijner tijd met de docent af.

Scholen die beschikken over een keramiekoven stimuleren we hun 3D-ontwerp volledig uit te voeren.

Planning

In het schooljaar 2026-2027 zijn er twee ontwerprondes:

Ronde 1

categorie	deadline inleveren	jurering
ontwerp op papier (2D)	woensdag 17 februari 2027	week 7 2027
overige categorieën	woensdag 3 maart 2027	week 9 2027

De onthulling van alle winnaars van deze ronde vindt plaats op woensdagmiddag 17 maart (week 11), om 15.00 uur.

Ronde 2

categorie	deadline inleveren	jurering
ontwerp op papier (2D)	woensdag 2 juni 2027	week 22 2027
overige categorieën	woensdag 16 juni 2027	week 24 2025

De onthulling van alle winnaars van deze ronde vindt plaats op woensdagmiddag 30 juni (week 26), om 15.00 uur.

Informatie over de verschillende ontwerpcategorieën

Voor de uitvoering in keramiek is er keuze uit twee varianten:
- ontwerp op papier, op basis van het werkblad tegeltableau of koffiekan: maak een ontwerp op papier voor een keramisch tegeltableau of een koffiekan, geïnspireerd op de tentoonstelling Koffie?

- driedimensionaal object van keramiek: maak een keramisch object geïnspireerd op op de tentoonstelling Koffie?

1. Ontwerp op papier (2D)

Er is keuze uit twee varianten: een tegeltableau of een koffiepot (dit werkblad wordt aangemaakt na tests met de proefgroepen die ons bezoeken).
Download hier de werkbladen:

Het tegeltableau bestaat uit 4 tegels van 13 x 13 cm en is in zijn geheel 26 x 26 cm.
U print de pdf van een werkblad naar keuze op ware grootte uit. Dan is de maat kloppend. Er kan uiteraard wel gewerkt worden op ander papier, dat vervolgens op dit format wordt aangebracht. Voor het goed overnemen van de ontwerpen op keramiek stimuleren we het werken met de volgende materialen: stift, wasco/pastelkrijt, plakkaat- of acrylverf. In verband met de presentatie van een selectie van de ontwerpen moeten ze op het aangeleverde format van de pdf worden ingeleverd. Dat is mogelijk gedurende de reguliere openingstijden van het Princessehof: dinsdag tot en met zondag van 11.00-17.00 uur, Grote Kerkstraat 9 in Leeuwarden. Vergeet niet de naam- en adresgegevens van de leerling, leeftijd, klas en school te vermelden, inclusief een korte tekst (50-75 woorden) van de leerling over het ontwerp. Voor de juryleden is dat een extra bron van informatie.
 

2. Object van keramiek (3D)

Liever zelf een 'af' kunstwerk maken? Dat kan ook! 
Per object graag maximaal drie foto’s inzenden aan i.hekman@princessehof.nl met als onderwerp: ontwerpwedstrijd en onder vermelding van de volledige naam- en adresgegevens van de leerling, leeftijd, klas en school, inclusief een korte tekst (50-75 woorden) van de leerling over het ontwerp. Voor de juryleden is dat een extra bron van informatie.

NB De afmetingen van de vitrine in onze ontwerpwedstrijdruimte zijn beperkt.
Ontwerpen die hoger of dieper zijn dan onze vitrine zouden - als zij gekozen worden voor de expo - buiten de vitrine op een sokkel geplaatst kunnen worden, met risico van aanraking door bezoekers. Wil je geen risico lopen? Houd dan rekening met deze maximale maten van een object: 
- hoogte maximaal 40 cm
- diepte maximaal 45 cm